WIDYAUKARA (SINTAKSIS)
Widyaukara kalebet peranganipun paramasastra ingkang ngrembag babagan ukara, frasa lan klausa. Nanging ing buku menika mligi ngrembag babagan ukara.
A. Ukara
Ukara inggih menika rerangkenipun tembung ingkang saged ngandharaken satunggaling karep ingkang jangkep. Jalaran nerangaken tembung supados dados ukara menika mawi pranatan utawi paugeran ingkang gumathok, tandha-tandhanipun inggih menika.
WIDYETEMBUNG (MORFOLOGI)
Widyatembung (morfologi) utawi tata tembung menika kalebet peranganing paramasastra ingkang ngrembag saha nyinau bab tembung, dumadinipun tembung, lan ewahipun satunggaling tembung dados tembung ingkang sanes jalaran kawuwuhan imbuhan. Tembung salebetipun basa Jawi saged kaperang adhedhasar wujud saha jinisipun.
WIDYASWARA UTAWA FONOLOGI
Tembung widyaswara kadadosan saking tembung widya lan swara. Tembung widya asalipun saking basa Jawi Kina ingkang tegesipun ilmu, wondene tembung swara tegesipun uni utawi suwanten. Suwanten ingkang karembag inggih menika suwanten ingkang tumata lan wonten tegesipun, sanes suwanten
ingkang boten tumata lan tanpa teges.
Unggah-ungguh Basa Jawi
Sudaryanto (1987) sinengkuyung Tjatur Wisnu Sasongko (2004), bilih ungguh-ungguh basa Jawi menika wonten 4 (sekawan) tataran, inggih menika:
1. Ngoko Lugu
2. Ngoko Alus
3. Krama Lugu
4. Krama Alus
PANGERTOSAN UNGAH-UNGGUH BASA JAWA
Unggah-ungguh ugi asring sinebat undha usuk, tingkat tutur, tingkat
ujaran, utawi speech level (basa Inggris).
1. Unggah-ungguh, tegesipun tata pranataning basa miturut lungguhing tatakrama. Wondene tatakrama tegesipun tata caranipun gineman dhumateng tiyang sanes saha tindak-tanduk utawi solah tingkah (pangucap saha patrap).
2. Undha usuk, tegesipun tatakrama unggah-ungguhing ginem tuwin tindak-tanduk utawi sopan babagan pangandikan lan tumindakipun (pangucap saha patrap).
TRADHISI RUWETAN
1.  Arti Upacara Ruwatan
Ruwatan kui kasil saka tetembungan ngruwat sing artine yaiku ngopeni. Dene Upacara Ruwatan kui duweni teges ngresiki, lan nyuceakake menungsa saka kasusahan batin kanthi nyenengake upacara kang biasane nanggap wayang purwa, kanthi lakon “Murwa Kala”.
2.  Asal-Usul
Upacara Ruwatan iku sejatine asale saka cerita wayang purwa, yaiku sinebut Murwakala utawa Purwakala. Purwa ateges asal utawa pembuka, kala artine bencana. Dadi, Purwakala tegese asal saka bencana. Crita kui nyritaake babagan asal usul lahire raseksa jenenge Kala.

Suranan ing dusun Kalisapu, Slawi, Tegal
            A.    Narasi Suranan ing dusun Kalisapu.
Suranan kuwe acara rutin saben taun pas wulan sura. Wong islam luwih sering ngomong “tahun baru Hijriyah.” Ing dusun Kalisapu sering ngadakna rentengan acara kanggo ngrayakna Suranan.  Diwiwiti saka kirab obor lan dilanjutna karo slametan.
Saka bengi siji sura, ana kirab obor. Rute kirab obor kuwe diwiwiti saka dalemipun Kiyai sing paling sepuh, banjur muteri dusun Kalisapu lan akhire mandheg ana ing dalemipun Kiyai maning. Kirab obor kuwe dilakoni dening bocah-bocah cilik Kalisapu sing dikancani dening wong tuwane (bapane utawa ibune), remaja, bapak-bapak, ibu-ibu lan tokoh masyarakat dusun Kalisapu kaya ustadz lan kiyai sing wis dipercaya dening masyarakat.